Ekonomisi

gediz

Ekonomik ve Sosyal Yapı

İlçe Ekonomisi tarıma dayalı iken, 1970 depreminden sonra yurtdışına giden işçilerin ve halkın katkıları ile çok ortaklı şirketler kurulmuştur. Bu şirketler; başta İplik ve Mensucat Sanayi olmak üzere kömür; antimuan, madenleri, plastik boru; ambalaj malzemeleri, pamuk ve kendir ipliği, mermer ve tuğla üretmekte ve fabrikalarda 1700 işçi istihdam edilmektedir.
İlçe halkı geçimini önemli ölçüde tarım ve hayvancılıktan sağlamaktadır. Hububat, sebze ile sanayi bitkilerinden kendir ve pancar yetiştirilmektedir.
İlçede Hayvancılıkta önemli bir yere sahiptir. 13.000 adet büyükbaş hayvan varlığının 8.250’si melez, 4.378′i kültür ırkı, 939 adedi ise yerli ırk hayvanlardan oluşmaktadır.
İlçemizin diğer gelir kaynakları olarak linyit kömürü, nakliyecilik, yurtdışında bulunan İlçe halkının döviz girdisi, konfeksiyon işleri, küçük ölçekli dokuma tezgahları, meyvecilik (vişne ve elma) Orman emvali gibi İlçemizin diğer gelir kaynakları bulunmaktadır.

Sosyal Yapı

Gediz’in ilçe merkezinde 20.521 nüfus yaşarken, kasaba ve köylerinde de 36.691 nüfus bulunmaktadır. İlçenin toplam nüfusu 55.440′tır. Halk arasında etnik köken farklılığı bulunmamaktadır. 1970 depremi ile yeniden inşaa edilenYeni Gediz’de konutların tamamı yeni ve betonarme binalardan oluşmaktadır. Deprem sonrası bölgeden yurt dışına çok sayıda işgücü göçü olmuştur. İşsizlik ilçe için önemli bir sorundur. Vatandaşlara konut edindirmek amacıyla Belediye tarafından 1200 konutluk inşaatın yapımı devam etmektedir. İlçemizde toplam konut sayısı 3582′dir.

Ekonomik Yapı

Tarım & Hayvancılık

Gediz’in tarımda üretim düzeyi son yıllarda giderek yükselmiştir. Bunun yanında geleneksel yöntemler de kullanılır. İlimin tarımsal üretime olan olumlu etkisi, Gediz’de ürün çeşitlemesinin artmasına neden olmuştur. Yetiştirilen başlıca tarla bitkileri buğday, arpa, şeker pancarı, afyon, soğan, nohut ve kendirdir. 1960′lı yıllarda Gediz’de çeltik üretimi denemelerinden olumlu sonuç alınmasına karşın, bir türlü üretime geçilememiştir. Yetiştirilen başlıca meyveler ise vişne, kiraz, elma, armut, ayva, üzüm ve eriktir.
Bağcılık geçmiş yıllarda Gedizliler için vazgeçilmez bir tutku ve en önemli geçim kaynaklarından biriydi. Ancak 1970 Depremi sonrasında kasabanın yeri değiştirilince, bağların bakımı ve toplanan ürünün taşınmasında ulaşım açısından ciddi sorunlar yaşanmaya başlandı. Üstelik Yeni Gediz’deki konutlar, toplanan ürünün depolanıp saklanması ve değerlendirilmesi açısından uygun değildi. Sonunda beklenen oldu ve kasaba halkı, Eskigediz’deki bağlarını çevre köylerden gelen alıcılara satmaya başladı. Kaderine terk edilen kimi bağlar ise, harap olup birer aaç mezarlığına dönüştü. Böylece Gediz’in o ünlü Tekmen, Asmalık, Akçapınar, Asarardı, Geyikçi, Muratoğlu, Kayacık ve Bahçelerderesi bağlarının önemli bir yüzdesi zaman içinde harap oldu. Alıcıların bir kısmı bağlaarı işlemeye devam etse de bazıları tarlaya çevirdi.
Son yıllarda meyveciliğin kârlı bir uğraşa dönüşmesi, Gediz’de bağcılığa olan talebi artırdı. Ancak üreticilerin çoğu Gediz’in eski balarının o ünlü tat ve aromasına sahip üzüm ve elma çeşitleri yerini yeni türlere bıraktı.
Sulanabilen topraklarda, özellikle Gediz Nehri’nin yatağı çevresinde yoğun olarak sebze yetiştirilir. Dörtdeğirmen, Erdoğmuş, Fırdan, Aksaklar köyleri Gediz’in adeta sebze bahçesi gibidir. Üretilen sebzelerden birer, domates, fasulye, salatalık, kabak, pırasa ve ıspanak başı çeker. Ama ne yazık ki, böylesine bol ürün çeşitlemesi olan Gediz, ürünlerini yaş satım dışında gerektiği gibi değerlendirememiştir. Gediz’de 40 yıl önce “Nadir” markasıyla konserve, “Gidaş” markasıyla da bir şarap fabrikası kurulmuş, ancak uzun ömürlü olamamıştır. Gediz’i Termal Su ile Isıtma Projesi’nin bir parçası olan seracılık ise, su kaynağının çıkış noktasında kurulan birkaç serayla sınırlı kalmıştır.
Gediz’in doğal yapısı ve bitki örtüsünün zenginliği, hayvancılık için uygun olmasına karşılık, hayvancılık istenilen seviyede değildir. Özellikle küçükbaş haycancılık, geleneksel yöntemlerle kapıldığından hayvanlardan alınan et ve süt miktarı, olması gerekenden azdır. Gediz’de doğası gereği koyundan çok keçi üretimi yapılır. Gediz’in dağlarında kekikle beslenen hayvanların lezzeti tüm çerede ünlüdür. Küçükken kısırlaştırılan erkek keçi, oğlak ve çepişden yapılan sırık kebapları, Gediz’in en ünlü ziyafet yemeğidir.

Sanayi

Gediz nüfsunun temel geçim kaynağının tarım olmasına karşın, ilçede kimya, mobilya, tarım, inşaat ve madencilik alanlarını kapsayan sanayii kolları da oldukça gelişmiştir. Mobilya alanında, Alpino Mobilya Sanayii ve Ticaret Limited Şirketi Gediz’de 20 yıldır faaliyet göstermektedir. 2004 yılında bir çok Avrupa ve Asya ülkesine ihracat yaparak Gediz ekonomisine büyük katkıda bulunmuştur. Egemar limited Şirketi 2000 yılında mermer üretimi yapmak üzere kurulmuştur. Antik mozaik, Mermer, Traventerfayans imalatı yapmaktadır. Ürünlerinin büyük kısmını ihraç etmektedir. Petrole dayalı kimya sanayii dalında Ambalaj ve Gapsan Sanayii Fabrikaları, Gediz’in ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. Ambalaj Sanayii Fabrikasında, tarım, inşaat, mobilyacılık sektörü ve endüstrisinde kullanım alanı bulan çift katlı kartonplast levhalar üretilmektedir. Gapsan’da da başta tarım ve inşaat olmak üzere, geniş bir alanda kullanılan plastik boru üretimi yapılmaktadır. Gediz İplik Mensucat Sanayii ve Soylu Kendir Fabrikaları tarıma dayalı sanayii dalındaki üretimleriyle Gediz’in ekonomik dünyasında öne çıkan kuruluşlardır. Gediz’de inşaat sektörüne ürün sunan iki fabrikadan biri Yapısan, diğeri ise Gökkirsan adları ile faaliyetlerini sürdüyor. Egzoz, kalorifer kazanı, soba imalathaneleri, oto onarımı, dokuma ve un sanayii gibi küçük sanayii kollarında faaliyet gösteren kuruluşlar da, Gediz’in ekonomik kalkınmasına katkıda bulunmaktadır. İlçede 66 Anonim Şirketi, 125 Limited Şirketi, 173 Şahıs Firması, 21 Yapı Kooperati , 6 Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi, 2 Esnaf Kefalet Kooperatifi, 23 Köy Kalkınma Kooperatifi bulunmaktadır.

Madencilik

Gediz’de madencilik denince ilk akla gelen linyit kömürü işletmeciliğidir. 1924′de bulunmasına rağmen, yörede modern anlamda ilk işletme 1948 yılında kurulmuştur. Sazköy-Göler hattının geniş bir kömür havzası olduğu bilinmektedir. Ancak son yıllarda içerisinde kükürt oranı fazla olan yöre kömürünün şehirlerde soba ve kalorifer yakıtı olarak kullanılması yasaklanınca yöredeki kömür madenciliği olumsuz yönde etkilenmiştir.
Gediz’de linyit kömürü dışında antimon yataklarının da olduğu bilinmektedir. 1966-1970 yıllarında yapılan araştırmalar sonunda yörede Dereköy, Göynük ve Çukurören yataklar bulunmuştur. Cebrail Köyü yakınlarında özel bir şirket tarafından Antimon çıkarılmaktadır.